Smanjenje broja učenika u Srpskoj ozbiljan problem

Osnovne škole u Republici Srpskoj iz godine u godinu imaju sve manji broj učenika, pa je tako na početku 2017/2018. godine u klupama bilo 91 370 učenika, što je za 1 313 đaka manje nego godinu ranije.

U tom periodu ugašeno je 38 odjeljenja, a alarmantan je podatak da brojne škole, naročito u manjim sredinama, imaju daleko manje učenika nego što je predviđeno. Posebno zabrinjava to što pojedine škole imaju manje od 25 đaka, koliko je optimalno da ih bude samo u jednom odjeljenju. Ipak, u najnezavidnijem položaju je škola u Kupresu u RS, gdje broj đaka nije čak ni dvocifren.

Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, u školske klupe na početku ove školske godine najviše đaka sjelo je u Banjaluci, Bijeljini i Prijedoru. Sa druge strane, učenika uopšte nije bilo u Istočnom Mostaru i Istočnom Drvaru, a manje od stotinu đaka imale su škole u osam opština.

– Najmanje učenika je u Kupresu, svega devet, a ništa bolja situacija nije ni u Istočnom Starom Gradu, gdje ima 20 đaka. Manje od stotinu učenika bilo je u Trnovu, Novom Goraždu, Petrovcu, Krupi na Uni, Jezeru i Kalinoviku – pokazuju podaci Zavoda za statistiku.

Načelnica Istočnog Drvara Milka Ivanković objasnila je da ova opština nema osnovnu školu, ali da đaka ima.

– Naša djeca se školuju u Ribniku i Drvaru, a neki odlaze i u Banjaluku. Ovdje je nekada postojala škola, ali je tokom ratnih dejstava srušena, tako da od formiranja opštine nemamo obrazovnu ustanovu – rekla je Ivankovićeva i dodala da se u ovoj maloj opštini, uprkos teškim uslovima, djeca rađaju jer ima mladih bračnih parova.

Načelnik opštine Istočni Mostar Božo Sjeran kaže da je jedina škola u ovoj opštini prestala da radi prije dvadesetak godina.

– Škola je radila nekoliko godina poslije rata, ali je zatvorena zbog manjka đaka. Prošle školske godine nismo imali nijednog upisanog prvačića, a ove godine ih je troje, koji se školuju u Nevesinju – rekao je Sjeran.

U opštini Jezero postoji Osnovna škola “Vuk Karadžić”, ali je, nažalost, tvrdi načelnica Snežana Ružičić, đaka iz godine u godinu sve manje.

– Prije osam godina bilo je oko 160 učenika, a sada ih je manje od 100. Radujemo se što će nam se uskoro doseliti porodica iz Šipova koja ima šestoro djece, a i lani je rođeno 11 beba, tako da postoji nada da će škola biti bogatija. Za sada, nema kombinovanih odjeljenja, što je dobro – rekla je Ružičićeva.

Ona je dodala da je najveći problem ove lokalne zajednice velika nezaposlenost.

– Socijalna karta stanovništva je teška i naši građani rade u susjednom Šipovu, Jajcu i Mrkonjić Gradu. Veliki broj porodica živi od stoke i rada na njivi – rekla je Ružičićeva.

Demograf Stevo Pašalić ističe da su podaci Zavoda za statistiku pokazatelj negativnih demografskih trendova koji su prisutni na ovim prostorima duži niz godina.

– U Srpskoj je 2003. godine bilo 124 000 osnovaca, a 15 godina kasnije u školama je 33 000 đaka manje. Najveći broj stanovnika gubimo migracijama koje sve više uzimaju maha, a ne nedovoljnim rađanjem iako je i ono na niskom nivou. Na godišnjem nivou RS nedostaje 7 000 novorođene djece kako bi se približili prostoj stopi reprodukcije – rekao je on.

Pašalić je istakao da RS treba da se ugleda na Srbiju i donese set mjera populacione politike.

– Dobra mjera koju je Srpska uvela je nadoknada za nezaposlene majke, ali ne možemo očekivati da to dovede do bebi-buma jer se u demografiji ništa ne dešava preko noći.

Treba raditi na populacionoj edukaciji, a 11 000 studenata na Univerzitetu u Istočnom Sarajevu će kroz mjesec-dva biti obuhvaćeno edukacijom o stvaranju svijesti o neophodnosti povećanog rađanja – dodao je Stevo Pašalić.

Lokalne zajednice sa najvećim brojem đaka:

Banjaluka 15 859

Bijeljina 8 881

Prijedor 5 384

Doboj 4 948

Zvornik 4 077

Gradiška 3 716

Laktaši 3 394

Teslić 3 179

Prnjavor 2 857

Trebinje 2 598

 

Lokalne zajednice sa najmanjim brojem đaka:

Kupres RS 9

Istočni Stari Grad 20

Trnovo 67

Novo Goražde 89

Petrovac 89

Krupa na Uni 93

Jezero 95

Kalinovik 97

Han Pijesak 212

Izvor: srpskacafe.com